EERSTE EN PLECHTIGE COMMUNIE DOOR DE JAREN HEEN.

2020 wordt in elk opzicht een memorabel jaar. De wereldwijde coronapandemie zorgt er zelfs voor dat de eerste communies en vormselvieringen zeer uitzonderlijk pas zullen doorgaan in het najaar.

De eerste (heilige) communie is in de Rooms-Katholieke kerk de feestelijke gelegenheid dat iemand voor het eerst nadert tot de eucharistie. De eerste communie maakt deel uit van de inleiding en initiatiesacramenten van de Kerk en dient voorafgegaan te worden door de eerste biecht. 

Tot 1910 was het gebruikelijk dat jongens en meisjes pas op hun twaalfde hun eerste heilige communie deden. Nadien werd de leeftijd vervroegd.

Doorgaans nemen kinderen voor het eerst deel aan de communie wanneer ze tot de jaren van verstand zijn gekomen. In Vlaanderen doen kinderen hun eerste communie in het eerste of tweede leerjaar van de lagere school, dus in hun zesde of zevende levensjaar. Dit gebeurt na een voorbereidingstijd, waarbij ze op school of op de parochie onderricht krijgen over Kerk, sacramenten, Jezus en de eucharistie. Kern en hoogtepunt van de eerste communie is een feestelijke mis.

Het vormsel is een sacrament waardoor een gedoopte de kracht van de Heilige Geest ontvangt om zijn geloof standvastig te kunnen belijden. Het helpt de vormeling door woord en daad getuigenis af te leggen van het christelijk geloof.

Het ritueel van het vormsel bestaat uit een handoplegging en de zalving met chrisma. Hierbij gaat de vormeling knielen voor de bisschop of zijn afgevaardigde. De ouders of de meter of peter leggen de rechterhand op de rechterschouder van de jongeling. Deze moet zijn/haar doopnaam zeggen. Hierna zalft de bisschop de vormeling en wordt hij gefeliciteerd.

Naar aanleiding van de eerste communie of de plechtige communie met vormsel, wordt veelal een familiefeest gehouden. Het is een oude traditie dat de communicanten van kop tot teen in het nieuw worden gekleed. In sommige parochies kiest men er voor om alle meisjes een zelfde kleed te laten dragen. Lang was het ook zo dat de jongens pas vanaf hun plechtige communie begonnen een lange broek te dragen. Met de tijden is communiekledij sterk mee geĆ«volueerd met de mode van het moment. 

Jammer genoeg begon ook de commercie zich te moeien en het uiterlijke vertoon lijkt aan waarde te winnen. Uitgebreide feestmaaltijden en een overaanbod van foto- en filmbeelden gaan te sterk overheersen. De essentie van de communies en vormsel mogen echter niet verwaarloosd worden. Het belang van catechese en de inzet van de catechisten blijft dan ook uiterst belangrijk. We zien alvast uit naar het najaar wanneer al die jongens en meisjes klaar zijn voor een nieuwe stap in het leven als gelovige christenen. (d.d.)

 

Foto 1In 1923 wordt op de gemeenteschool van Oordegem ter gelegenheid van de plechtige communie een foto genomen van de 12-jarigen.

Foto 2. Enige tijd na het overlijden in 1934 en '36 van zijn vader en moeder, doet de 11-jarige Maurice D'Haese in het voorjaar van 1937 zijn plechtige communie. Op de foto ziet hij er ietwat beteuterd uit. Zijn oudere zussen droegen zorg voor hem en kleedden hem in het toen hippe pofbroektenue. Het zwarte ruitvormige rouwteken op zijn linkermouw is nog de getuige van een trieste periode. Toenmalige dorpsfotograaf Ernest Tanghe maakte dit familiale tijdsdocument.

Foto 3. Ergens in de jaren '40 doet Maria Eeckhaudt beeldig en sfeervol haar eerste communie.

Foto 4. De plechtige communicanten uit de jaren '60 trekken in stoet langs de Kasteeldreef naar de Sint-Martinuskerk