PASTOOR JOZEF DE BROUWER (1909-1984) TEN GEDENKE IN 2020, ONTVING 50 JAAR GELEDEN DE REINAERTPRIJS.

In 2020 zal het 50 jaar geleden zijn dat de 1steReinaertprijs werd toegekend. Deze prestigieuze prijs eert personen die van belang zijn voor het heemkundig onderzoek in Oost-Vlaanderen. De allereerste prijs werd in 1970 toegekend aan Jozef De Brouwer. Het is de ideale aanleiding om deze onmiskenbaar belangrijke heemkundige in het daglicht te zetten. Daarom zet een gelegenheidscomité enkele activiteiten op die leiden naar een hoogtepunt op 5 juli 2020.

Een beloftevolle jeugd….

Jozef De Brouwer werd geboren in Haaltert op 28 februari 1909 in een landbouwersgezin als oudste van een gezin van drie kinderen. Jozef volgde zijn eerste lessen lager onderwijs bij de zusters in Haaltert waarna hij overging naar het Sint-Maartensinstituut in Aalst.

In 1920 ging hij naar het Sint-Jozefscollege in Aalst om dan later naar het Heilig Maagdcollege over te gaan in Dendermonde. Voor Jozef De Brouwer was het een nog niet uitgemaakte zaak wat hij later wilde worden, namelijk priester, geneesheer of dat hij zou intreden bij de ‘Congregatie van het Onbevlekt Hart van Maria’ ook bekend als de ‘Missionarissen van Scheut’. Uiteindelijk zou hij kiezen voor het priesterschap en zou hij zijn studies doen aan het Klein Seminarie te Sint-Niklaas en later aan het Groot Seminarie te Gent.

Hij hield zich zeker niet stil en stond gekend als een overtuigd Vlaams-nationalist en Groot-Nederlander.

Hij ontving zijn wijding tot priester op 8 april 1934 en in datzelfde jaar werd hij benoemd tot onderpastoor in Denderleeuw. Tijdens WO II werkte De Brouwer actief mee aan Winterhulp in Denderleeuw, “om de voedselschaarste helpen in te dammen, vooral bij de kinderen, de jeugd en noodlijdenden,”zoals hijzelf schreef. Deze organisatie, die een samenbundeling was van het Rode Kruis van België, het Vlaams Kruis, het Nationaal Werk voor Kinderwelzijn en het Nationaal Werk voor Oud-strijders en Oorlogsinvaliden, werkte echter met de toestemming van de Duitse bezetter en zijn inzet werd hem na WO II dan ook niet in dank afgenomen.

75 Jaar geleden - een eerste erkenning: de August De Reesprijs

Inmiddels was Jozef De Brouwer zich gaan toeleggen op de geschiedenis van onze streek. Vele uren opzoekingswerk resulteerden in honderden bladzijden tekst. Zijn eerste grote werk verscheen in 1944, de ‘Toponymie van Denderleeuw’, dat in datzelfde jaar bekroond werd met de August De Reesprijs van het Davidsfonds. Zowat een jaar na zijn aankomst in Hofstade ging hij op bezoek bij het gezin van landbouwer Van Gijseghem. Daar zag hij op de schouw een Romeins urntje staan. Dit zou de start zijn van een archeologische opgraving in Hofstade die zou lopen van 1946 tot 1951.

In 1949 verscheen zijn ‘Geschiedenis van Hofstade’. Ook deze keer was deze uitgave niet onbekend gebleven. Zeker niet in Lede bij pastoor Govaert. Om wat meer leven te brengen in de devotie tot Onze-Lieve-Vrouw van Zeven Weeën werd hij gevraagd om een geschiedkundig werk, met nieuwe bronnen, te schrijven over dit Mariabeeld in Lede. Dit resulteerde in 1953 in de uitgave van ‘Geschiedenis van het Mirakuleus beeld van O.L. Vrouw van Lede’.

Een woelige periode

Op 5 maart 1954 werd onderpastoor De Brouwer tot pastoor in Impe benoemd. Daar startte hij met de 11-julivieringen die tot ver buiten de gemeentegrenzen bekend werden. Door zijn onophoudend onderzoekswerk in de archieven verscheen in 1958 de ‘Geschiedenis van Impe’ waarvoor hij nogmaals de August De Reesprijs van het Davidsfonds kreeg.

Jozef De Brouwer lag aan de basis van het ontstaan van de Koninklijke Heemkundige Kring Heemschut Lede. Op 23 januari 1961 had in het lokaal Reinaert de stichtingsvergadering van deze vereniging plaats.

In 1963 verscheen dan de ‘Geschiedenis van Lede’. Voor dit werk kreeg hij de ‘Provinciale Prijs van Oost-Vlaanderen voor geschiedenis 1963’ die in 1965 werd uitgereikt.

De gemeente Lede kon niet achterblijven en verleende aan E.H. Jozef De Brouwer in 1963 het ereburgerschap van de gemeente Lede. Hij werd hierdoor de tweede ereburger van Lede na kunstschilder Cyriel Paepe. In 1964 werd hij benoemd tot pastoor van Sint-Gillis Dendermonde.

De bekroning

In de jaren ’70 verschenen van zijn hand verschillende werken gaande van de ‘Indices op de Staten van Goed van Lede’ over de ‘Bijdrage tot de geschiedenis van de kerkelijke instellingen en het godsdienstig leven in het Land van Aalst tussen 1621 en 1796’, een vijfdelig werk, tot een heruitgave van een geschiedenis van Hofstade en een driedelig werk over de Jezuïeten in Aalst. Pastoor Jozef De Brouwer overleed in de Onze-Lieve-Vrouwkliniek te Aalst op 7 juli 1984.

In 1970 ontving hij als eerste de Reinaertprijs. Een prijs die wordt uitgereikt aan personen die zich bijzonder onderscheiden hebben op heemkundig gebied. In 2020 zal dat 50 jaar geleden zijn en daarom zal er op zondag 5 juli 2020een hele dag hulde gebracht worden aan pastoor Jozef De Brouwer.

Koninklijke Heemkundige kring Heemschut Lede - Davidsfonds Lede - Marnixring Aalst Denderend Land.